DIERVOEDER.INFO
Home > Voor kinderen: de Voerhoek > Diervoeder ABC
print
Diervoeder ABC

Diervoeder is er in vele soorten en vormen, zowel voor dieren op de boerderij als voor gezelschapsdieren. Hieronder vind je het Diervoeder ABC voor landbouwhuisdieren.

- Aardappelstoomschillen blijven over van de verwerking van aardappelen tot frites, puree en andere aardappelproducten. De aardappelen worden bij binnenkomst in de fabriek gewassen. Vervolgens worden de schillen eraf gestoomd. Aardappelschillen bevatten zetmeel.

- Bierbostel is het bijproduct van de bierbrouwerij. De basisgrondstof van bierbostel is brouwgerst. Deze wordt tot ontkieming gebracht, waardoor mout ontstaat. Een belangrijk deel van het zetmeel wordt daarbij omgezet in moutsuikers.

- Biest is melk van het moederdier na de geboorte van het jong. Biest is zeer voedzaam en bevat veel afweerstoffen tegen ziekten.

- Bietenpulp is één van de producten die ontstaat bij de winning van suiker uit suikerbieten. De pulpproductie komt alleen maar beschikbaar tijdens de bietencampagne, die loopt van september tot en met december. Suikerbieten worden in de suikerfabriek gewassen en gesneden. Aan de gesneden bieten, het zogenaamde snijdsel, wordt de suiker onttrokken. Wat achterblijft is natte pulp. Soms wordt het vocht eruit geperst (‘Perspulp') of wordt het gedroogd en verkocht als pulpbrokjes.

- Biks is een benaming voor krachtvoer. Hij wordt gebruikt voor voer voor bijvoorbeeld konijnen en cavia's, maar ook voor varkens, paarden en rundvee. Konijnenbiks (korrels) bijvoorbeeld bevat allerlei vitaminen en andere voedingsstoffen die het dier nodig heeft. Biks is er in korrelvorm, maar voor grotere diersoorten ook als brok.

- Brok is in brokjes geperst voer. Het is te koop in zakken. De meeste veehouders kopen het in bulk in en slaan het op in een silo, omdat ze voor hun dieren grote hoeveelheden brok nodig hebben.

- Brijvoer is vloeibaar voer voor varkens. Het bestaat uit mengvoeder, bijproducten uit de voedingsindustrie en water. Deze worden gemengd tot een homogene pap die het varken opslobbert.

- Citrusspulp is een diervoedergrondstof, afkomstig van frisdrankfabrieken.

- Corn Cob Mix (CCM) is diervoeder van afgerijpte maïs. In CCM zitten behalve de rijpe maïskorrels, ook de kolven.

- Graan is het hoofdbestanddeel van het menu van de meeste landbouwhuisdieren. Als diervoeder worden verschillende soorten graan gebuikt, zoals tarwe, gerst, rogge en haver. Tarwe wordt veel gegeten door kippen. Haver is vooral paardenvoer. Paarden krijgen er veel energie van en gaan er hader van lopen. Graan is de verzamelnaam van de landbouwgewassen van de grasfamilie. Ook maïs behoort daartoe.

- Gras is één van de belangrijkste voedselbronnen voor koeien, schapen en geiten. Ook paarden zijn er gek op. Nederland is een echt grasland. Een kwart van ons land is weiland. Dat is ongeveer de oppervlakte van Groningen, Friesland en Drenthe tezamen. Gras is er in een heleboel soorten. Een grasmengsel van een weiland bevat zaden van verschillende soorten grassen, die lekker en gezond zijn voor dieren.

Grasbrok wordt gemaakt van gras dat in een gradrogerij is gedroogd. Dat gedroogde gras is daarna verwerkt tot brokken. Grasdrogerijen drogen ook andere gewassen, onder andere luzerne. Dat is ook een voedergewas.

- Gries is grof gemalen meel met zemelen (het omhulsel van de graankorrel). Gries is rijk aan koolhydraten (= energie), mineralen en vitaminen. Ook bevat het fijngemalen voedingsvezels.

- Groenvoer is voer dat 'vers van het land' aan de dieren wordt gevoerd, zoals gras, maïs of klaver.

- Hooi is gedroogd gras. Het wordt opgeslagen in een schuur. Vroeger in een ‘hooiberg'.

- Kalvermelk is melk voor kalveren die is gemaakt van melkpoeder, aangelengd met water.

- Kokosschroot is een restproduct afkomstig van fabrieken die uit de kokosnoot kokosolie halen voor verwerking in producten als zeep en bodymilk.

- Korrelmaïs is maïs die wordt geteeld voor de rijpe, droge korrels. De korrelmaïs is veelal bestemd voor varkensvoer, maar het wordt ook wel gebruikt als rundveevoer. Korrelmaïs waarbij de kolf zelf ook is mee geoogst, heet Corn Cob Mix (CCM).

- Korrelvoer is voer dat in korrels is geperst.

- Krachtvoer is koeienvoer dat helpt om de melkproductie te verhogen. In krachtvoer zitten in geconcentreerde vorm extra voedingstoffen, zoals eiwitten. Krachtvoer wordt meestal gegeven in de vorm van geperste brokjes. Het wordt veelal gemaakt van bijproducten uit de voedings- en genotmiddelenindustrie. Maar ook bijvoorbeeld tapioca wordt verwerkt in krachtvoer.

- Kuilvoer is ingekuild gras of ingekuilde maïs. Het gras en de maïs worden na de oogst op de boerderij op een grote hoop onder plastic bewaard. De snijmaïs wordt na de oogst eerst met een maïshakselaar verhakseld tot kleine stukjes. Graskuil wordt vooral in het voorjaar gemaakt, snijmaïskuil in de herfst.

- Lijnkoeken is de benaming voor diervoeder dat is gemaakt uit het bijproduct dat overblijft nadat de olie uit zaden, onder andere vlaszaad ('lijnzaad') en koolzaad, is geperst. Lijnkoeken worden al vele eeuwen aan het vee gevoerd, voornamelijk aan rundvee.

- Maïsgluten is een bijproduct van de winning van zetmeel uit maïs. Het is zeer eiwitrijk. Het wordt vooral verwerkt in voer voor rundvee.

- Melasse is een donkerbruine stroperige vloeistof, die overblijft van de suikerwinning uit suikerriet en suikerbieten. Melasse smaakt erg zoet. Het wordt gebruikt als bindmiddel en smaakmaker voor brokjes.

- Mengvoeder is voer uit de diervoederfabriek. In dat voer zitten verschillende soorten diervoedergrondstof. Die zijn in de fabriek gemengd en daarna geperst tot korrels.

- Muesli is voer voor knaagdieren, zoals de marmot, de muis en de hamster. Maar ook voor paarden is er mueslivoer. Voor mueslivoer worden wel zestig verschillende grondstoffen gebruikt, zoals rode Bordeauxmaïs, gepofte rijst en gerst, rozenbottels, zonnebloempitten, gedroogde appelschijfjes, wortel en banaan. Ze zijn de basis voor honderden verschillende recepten.

- Natte bijproducten komen deels als bijproduct van de graan- en de aardappelverwerkende industrie en de suiker- en zuivelindustrie vandaan en heten dan natte of ook wel 'vochtrijke' bijproducten. Jaarlijks komt in Nederland zo'n vijf miljoen ton vochtrijk bijproduct beschikbaar. Zestig procent hiervan is bestemd voor de varkenshouderijbedrijven. De rest gaat naar rundveebedrijven. Een deel van de natte bijproducten (onder andere bierbostel en perspulp) gaat rechtstreeks naar een varkensbedrijf of naar een rundveebedrijf. De rest wordt in een diervoederfabriek gemengd met andere grondstoffen tot brijvoer of in brokken geperst.

-Palmspitschilfers zijn een diervoedergronstof, afkomstig van de palmolie-industrie. Palmolie wordt onder andere verwerkt in shampoo en zeep. Het wordt ook gebruikt als bakolie en als biobrandstof. Ook wordt palmolie verwerkt in margarine, soepen, sauzen en koekjes.

- Perspulp is een bijproduct van de suikerbiet. De suikerbieten worden in de fabriek in reepjes gesneden en vervolgens wordt er de vloeibare suiker uitgehaald. Wat overblijft, is natte pulp. Daar wordt het vocht uitgeperst, wat overblijft is ‘perspulp'.

- Premix is een mengsel van vitaminen, mineralen en andere voedingsstoffen, die de diervoederfabrikant aan het voer toevoegt, zodat alle benodigde voedingsstoffen in voldoende mate in het voer aanwezig zijn. De premixen worden gemaakt in een gespecialiseerd bedrijf. Voor elke diersoort zijn er meerdere soorten premixen, afhankelijk van de leeftijd en de conditie van de dieren.

- Raapzaadschroot is wat overblijft als olie uit koolzaad (raapzaad) wordt geperst. Deze plantaardige olie wordt onder andere verwerkt tot bakolie. Ook wordt hij verwerkt in voedingsmiddelen.

- Ruwvoer is een benaming voor stengelig, vezelig voer, bijvoorbeeld gras, hooi, snijmaïs en stro. Ruwvoer is belangrijk voor herkauwers, zoals de koe, het schaap en de geit. Dat heeft te maken met hun magenstelsel. Ruwvoer is nodig om de grootste maag, de pens, goed te laten werken.

- Snijmaïs is maïs, die met kolf, blad en stengel is versnipperd tot rundveevoer. De stengels en kolven van de plant worden ingekuild als voorraad voor de winter. De kolven zijn niet afgerijpt, bij korrelmaïs is dat wel het geval.

- Sojaschroot is het bijproduct dat overblijft nadat de olie uit de sojaboon is geperst.

- Strobrok is fijngemaakt stro dat in brokjes is geperst. Het wordt onder andere aan jonge kalveren gevoerd. Strobrok is een zogeheten welzijnsvoer. In stro zitten naar verhouding weinig voedingsstoffen, maar de dieren beleven er plezier aan. Ook bijvoorbeeld varkens krijgen soms stro, omdat het een verzadigd en dus tevreden gevoel geeft.

- Tapioca is het meel dat wordt gemaakt uit de wortel van de cassave ('maniok'). Het wordt vooral in Thailand als diervoedergrondstof geteeld.

- Vinasse is een kleverig bijproduct van de alcoholproductie uit melasse (melasse is een bijproduct van de suikerproductie). Het wordt gebruikt als bindmiddel voor diervoeders.

- Vismeel is het fijngemalen bijproduct van de visverwerkende industrie.

- Wei is het vocht dat overblijft nadat van melk kaas is gemaakt. In wei zitten nog veel waardevolle voedingsstoffen, zoals eiwit.

- Zaadjes en pitten zijn met fruit het belangrijkste voer van veel zang- en siervogels.

- Zemelen zijn de vliezen aan de buitenkant van graankorrels. Ze zijn rijk aan mineralen en voedingsvezels. Als meel met zemelen wordt gebruikt om brood van te bakken, krijg je volkorenbrood.

disclaimer